Biegunka alergiczna, czyli przykre objawy alergii pokarmowej

Biegunka nie zawsze jest skutkiem zatrucia popsutą czy zanieczyszczoną żywnością. Może być objawem różnych chorób, dlatego nie powinieneś jej bagatelizować, jeżeli przedłuża się lub nawraca. Jej przyczyną u wielu osób jest nadwrażliwość pokarmowa. Warto wiedzieć, jakie objawy mogą ją sygnalizować i co zrobić, by pozbyć się nieprzyjemnych dolegliwości.

Zanim wystąpi biegunka alergiczna: jak działa układ odpornościowy?

Natura obdarzyła nas skomplikowanym, bardzo skutecznym układem immunologicznym, który wychwytuje i unieszkodliwia groźne dla nas mikroorganizmy – bakterie, wirusy, grzyby czy pasożyty. Nietrudno wyobrazić sobie, ile pracy mają komórki odpornościowe w ścianach Twojego przewodu pokarmowego, przez który przechodzą codziennie kilogramy pożywienia i napojów. Każda ich cząstka, która przedostaje się do krwi, przechodzi immunologiczną „kontrolę graniczną”.

Obca komórka, która zostanie rozpoznana jako niebezpieczny intruz, jest unieszkodliwiana, niszczona i zjadana, a „strażnicy”, którzy tego dokonali, wysyłają do innych komórek układu odpornościowego wiadomość dotyczącą „intruza” i wszczynają alarm, dzięki czemu nasza odporność odpiera atak potencjalnie szkodliwych substancji.

Biegunka — reakcja obronna organizmu

Jeżeli zdarzy Ci się zjeść coś popsutego czy brudnego, pełnego chorobotwórczych drobnoustrojów lub ich toksyn, reakcja obronna musi być gwałtowna – dochodzi do objawów zatrucia pokarmowego. Wśród nich najbardziej charakterystyczne są:

  • ból brzucha,
  • nudności,
  • wymioty,
  • biegunka,
  • ból głowy,
  • gorączka,
  • dreszcze,
  • ból mięśni.

Rzadko występują wszystkie z nich – zwykle mamy do czynienia tylko z niektórymi.

Biegunka alergiczna – fałszywy alarm układu pokarmowego

U niektórych osób objawy te –  a zwłaszcza biegunka – pojawiają się mimo tego, że nie spożyły one nieświeżego jedzenia. Układ pokarmowy wszczyna bowiem fałszywy alarm, błędnie identyfikując niegroźną substancję w jedzeniu jako niebezpiecznego intruza. Mimo tego, że wykryta substancja nie jest groźna dla Twojego organizmu, „fałszywy alarm” pobudza układ odpornościowy do gwałtownej reakcji. Objawia się on przede wszystkim biegunką, choć alergia pokarmowa wywołać może znacznie więcej objawów alergicznych – łącznie ze świądem skóry, opuchnięciem warg, języka, jamy ustnej i gardła, a nawet wstrząsem anafilaktycznym. Są to jednak rzadsze przypadki.

Alergia pokarmowa – każdy kęs podejrzany

Niestety, poza wodą, praktycznie wszystko może wywoływać alergię bądź nietolerancję pokarmową (nawet mleko matki u niemowlęcia). Tę chorobę należy podejrzewać zwłaszcza wtedy, gdy biegunka pojawia się regularnie, od kiedy zaczniesz spożywać coś, czego wcześniej nie jadłeś, albo gdy będziesz częściej jadać określony produkt, który wcześniej rzadko pojawiał się w Twoim menu.

Warto wiedzieć, że do najczęstszych alergii pokarmowych należy wspomniana już alergia na mleko (w tym zawarty w nim cukier: laktozę i jego białka), substancje zawarte w owocach i warzywach, a także kofeinę czy gluten. „Często” to jednak pojęcie względne – np. wywołująca celiakię nietolerancja glutenu występuje tylko u jednej na sto osób w Polsce.

Biegunka alergiczna: jak wyeliminować winowajcę?

Najskuteczniejszym sposobem wyleczenia z biegunki alergicznej jest odstawienie wywołującego ją pokarmu. Aby to zrobić, powinieneś najpierw zidentyfikować szkodzący Ci produkt. W tym celu koniecznie udaj się do lekarza, który po dokładnym wywiadzie ustali z Tobą podejrzenia co do źródła nadwrażliwości i zaleci jego czasowe odstawienie. Jest to tzw. próba eliminacji – jeśli objawy miną, będzie można z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, co konkretnie Cię uczula. Odwrotną próbą jest próba prowokacji, którą można wykonać po 10-14 dniach eliminacji podejrzanego o wywoływanie objawów pokarmu.

Powiązane artykuły

Lekarz Michał Berger
Michał Berger – lekarz, absolwent Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, miłośnik Łodzi i nauk przyrodniczych. Naukowo interesuje się chorobami wewnętrznymi, kardiologią, farmakologią kliniczną i wpływem zanieczyszczenia środowiska na zdrowie człowieka. Obecnie pracuje w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu im. dr. Władysława Biegańskiego w Łodzi.