Astma oskrzelowa u dzieci – czy jest wyleczalna?

Astma oskrzelowa jest bardzo częstą chorobą, która dotyczy układu oddechowego. Jakie są jej objawy oraz konsekwencje? Czy możemy uchronić dziecko przed jej wystąpieniem? Co robić, by ograniczyć negatywne skutki tej choroby? Podpowiadamy w artykule.

Astma wczesnodziecięca – co to za choroba?

Astma to przewlekłe zapalenie dróg oddechowych, głównie oskrzeli. Jest jedną z najczęstszych chorób u dzieci, może być alergiczna jak i niealergiczna. Charakteryzuje się skurczem i obrzękiem oskrzeli, przez które przepływa mniej powietrza niż u zdrowych osób. Choroba ta wykazuje zmienne nasilenie. Astma oskrzelowa wczesnodziecięca dotyczy grupy wiekowej poniżej 5. roku życia.

Astma oskrzelowa u dzieci – objawy

Głównym objawem astmy wczesnodziecięcej jest kaszel i świszczący oddech (związany ze skurczem oskrzeli, czyli tzw. obturacją), a niekiedy problemy z oddychaniem. Świsty u Twojego dziecka może wysłyszeć lekarz podczas badania stetoskopem. Czasami słyszalne są głośniej, zazwyczaj podczas zakażenia układu oddechowego. Kaszel, który jest suchy (bez wydzieliny), występuje w nocy, po wysiłku fizycznym, gdy dziecko płacze lub śmieje się, a także gdy narażone jest na dym tytoniowy. Astma oskrzelowa u dzieci powoduje także to, że dziecko zazwyczaj jest mniej aktywne fizycznie, szybciej się męczy. Intensywne napady duszności dotyczą zazwyczaj starszych dzieci.

Astma oskrzelowa u dzieci – jak ją rozpoznać?

Z racji wieku poniżej 5 lat, astma wczesnodziecięca rozpoznawana jest na podstawie objawów i przebiegu choroby. Trzy epizody ostrych duszności u dziecka, z poprawą po zastosowaniu leku rozszerzającego oskrzela (ułatwiającego oddychanie) albo pojedyncze zachorowanie, ale o ciężkim przebiegu (kiedy musimy podać dziecku glikokortykosteroidy i przyjąć do szpitala) pozwala podejrzewać, że to astma oskrzelowa.

Ryzyko, że mamy do czynienia z astmą wczesnodziecięcą wzrasta, gdy objawy występują też poza okresem infekcji dziecka. Duże znaczenie mają także rodzice, ponieważ gdy są oni obciążeni chorobami alergicznymi, istnieje większe prawdopodobieństwo rozpoznania astmy oskrzelowej wczesnodziecięcej również u ich dziecka.

Czy wiesz, że…?

Astma oskrzelowa u dzieci wchodzi w skład tzw. marszu alergicznego. Charakterystyczne dla marszu jest kolejność pojawiania się chorób alergicznych – najpierw atopowe zapalenie skóry (AZS), następnie astma oskrzelowa, najpóźniej alergiczny nieżyt nosa (ANN).

Astma oskrzelowa u dzieci – kiedy może wystąpić?

Tak naprawdę nie wiemy, czy u Twojego maluszka pojawi się astma czy nie – nie można tego przewidzieć. Jest to związane zarówno z czynnikami genetycznymi, jak i środowiskowymi. Z pewnością ryzyko wystąpienia astmy wczesnodziecięcej wzrasta, gdy w rodzinie są choroby alergiczne. Także atopowe zapalenie skóry u dziecka czy alergiczny nieżyt nosa przyczyniają się do rozwoju astmy. Inne czynniki to:

  • palenie tytoniu w trakcie ciąży,
  • szybki przyrost masy ciała u niemowlęcia,
  • częste infekcje,
  • alergeny wziewne w otoczeniu dziecka (pleśnie, roztocza kurzu domowego).

Astma wczesnodziecięca – czy mija?

astma wczesnodziecieca czy wyleczalna

Na pytanie, czy astma oskrzelowa u dzieci jest wyleczalna, nie można odpowiedzieć jednoznacznie. Objawy astmy oskrzelowej u dzieci ustępują w późniejszym okresie życia dziecka u ok 50% osób, zwłaszcza u chłopców. Jednak oskrzela mogą być bardziej podatne na działanie bodźców drażniących przez całe życie. Przede wszystkim musisz pamiętać, że dobrze kontrolowana astma pozwala na normalne życie dziecka, bez ograniczeń. Dlatego ważne są regularne wizyty u lekarza, odpowiednio dobrane leki oraz systematyczność w ich przyjmowaniu. Prawidłowa kontrola astmy wczesnodziecięcej bez zaostrzeń i infekcji zmniejsza ryzyko trwałego uszkodzenia układu oddechowego. To z kolei jest niesamowicie ważne, aby Twoje dziecko mogło dobrze oddychać przez całe życie.

Astma wczesnodziecięca – leczenie i zaostrzenia

W leczeniu astmy oskrzelowej u dzieci ważne jest stosowanie glikortykosteroidów wziewnie, gdyż powodują mniejszy stan zapalny i ograniczają uszkodzenie oskrzeli Twojego dziecka. Nie powodują one działań niepożądanych, jak sterydy stosowane w postaci tabletek, dlatego nie musisz się ich obawiać. Pamiętaj tylko o tym, by po inhalacji sterydu dziecko przepłukało jamę ustną. Istotne jest unikanie zaostrzeń astmy, które powodowane są przez dym tytoniowy, infekcje wirusowe, nadmierny wysiłek fizyczny oraz silne emocje i stres dziecka. W razie zaostrzeń każdy rodzic powinien mieć przy sobie leki szybko rozszerzające oskrzela np. salbutamol.

Pamiętaj, że astma jest chorobą przewlekłą, dlatego wymaga stałej kontroli lekarza specjalisty oraz regularnego leczenia, aby zminimalizować objawy i zapewnić dziecku komfort życia.

Powiązane artykuły

Lekarz Aleksandra Łata
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Od października 2017 roku odbywa staż lekarski w SPSK1 we Wrocławiu. Szczególnie zainteresowana alergologią oraz otolaryngologią, swoją wiedzę od kilku lat poszerza na licznych konferencjach i zjazdach naukowych w całej Polsce, również organizowanych przez Polskie Towarzystwo Alergologiczne. Pasjonatka diagnostyki ultrasonograficznej oraz najnowszych terapii lekowych. Aktywny sportowiec reprezentujący Dolnośląską Izbę Lekarską.